حکمت اسلامی با بیان دکتر ابراهیمی دینانی

·         استاد سجده بر غیر خدا جایز نیست و حرام است چطور خدا دستور داد به فرشتگان که به آدم سجده کنید مراد از سجده چه بود آیا به معنای عبودیت بود؟

دکتر دینانی :اولاً سجده در جوهر خودش تواضع است ولی حتی اگر عبودیت هم معنی بکنیم من حرفی ندارم. انسان مظهر کامل خداوند است و سجده به انسان در واقع سجده به خداوند است انسان کامل مظهر تمام صفات خداوند است و خدا می‌خواست یاد بدهد که معرفت کامل اینجاست و کسی تا انسان را نشناسد خدا را نمی‌شناسد، اگر کسی انسان کامل را نشناسد و معرفتش به خداوند کامل نیست چرا؟ برای اینکه تمام تجلیات صفات جمالی و جلالی حق در انسان است و از طریق صفات باید خدا را شناخت و اگر صفات خداوند را نشناسی که نمی‌توانی خدا را بشناسی و به ذات هم که راه نیست و اون وقت صفات هم در مظهر باید شناخت و صفات را که مستقیم نمی‌توانی بشناسی مگر در مظهر صفات اون وقت چه موجودی را می‌تونی بشناسی که همه‌ی صفات را به شما نشان بدهد؟ انسان کامل فقط و فقط انسان کامل حتی جبرئیل را بشناسی خدا را نشناختی (مَن رَئانی فَقَد رأ الحق) هیچ راهی جز انسان نیست.